كمبود منبع و مرجعى كه پاسخگوى نيازهاى اهل فن در زمينه تخصصى دانشگاهى و بازرگانى در حوزه صنعت چوب و كاغذ و علوم و فنون وابسته به آن باشد - در حالى كه بيشتر رشته‏هاى دانشگاهى كشور از چندين فرهنگ تخصصى برخوردارند - ، همواره يكى از حسرتهاى ممتدى بوده است كه تلخاى آن را من و بسيارى ديگر، از گذشته‏هاى دوران دانشجويى تا پس از آن، در متن و حاشيه فعاليتهايمان همچنان در خاطر داريم.

ده سال كنكاش و كوشش در گستره واژگان علمى و فنى اين حوزه در راه تهيه فرهنگ حاضر، حاصل اين تلاش و پاسخى است به همان نيازى كه در آغاز آمد.

   براى فيش‏برداريها و تهيه پيش‏نويس و رونوشتها از تمامى منابع مرتبط و حتى كمى مرتبط منتشر شده در كشور از دهه چهل خورشيدى تا به امروز، اعم از كتاب، مقاله و نشريات موجود در كتابخانه‏هاى ملى و محلى و مراكز تحقيقاتى تا جزوه‏هاى دانشگاهى و دستنويس‏هاى كلاسى و نكات برگرفته از همايشهاى علمى، به‏كارگيرى روشهاى فرهنگ‏نگارى دو بزرگ فرهيخته فرهنگ، دكتر محمد معين و دكتر عباس آريانپور محورى‏ترين روش در تدوين، تكميل و تطبيق اطلاعات واژه‏ها بوده است.

   همچنين كتاب مرجع و معتبر The Encyclopedia of Wood و نشريات متنوع و منتشر شده در كشورهاى امريكا، كانادا و فنلاند كه به معرفى و شرح روشهاى توليد و تجهيزات كارخانه‏هاى كاغذسازى و صنايع تبديل مكانيكى و شيميايى چوب مى‏پردازند و نيز سايتهاى معتبر اينترنتى از مهمترين منابع خارجى اين اثر به شمار مى‏آيد.

   مجموعه حاضر كه نخستين فرهنگ »توصيفى« چوب و كاغذ در ايران است، به لحاظ ساختار و كاركرد، جنبه دايرةالمعارفى نيز دارد و مخاطب را از مراجعه به منابع متعدد بى‏نياز مى‏سازد، از اين رو مخاطبان بيشترى پيدا مى‏كند. بنابراين ارائه اصطلاحات به كار رفته در دروس اصلى و تخصصى براى استفاده دانشجويان مقاطع مختلف، نه تمامى كه بخشى از كاركردهاى اين اثر است. ضمن آنكه مهندسان صنايع، مكانيك، شيمى و ... شاغل در كارخانه‏هاى صنايع چوب و كاغذسازى، هريك به فراخور فعاليتشان مى‏توانند از اين فرهنگ بهره گيرند.

   اگر فايده و حُسنى بر اين اثر مترتب باشد بى‏شك مرهون بهره جستن از دانش مكتوب و حضور در محضر دانشمندانى بوده است كه هريك مايه مباهات عرصه دانش در اين سرزمين‏اند: زنده‏ياد دكتر رضا حجازى، زنده‏ياد دكتر پرويز نيلوفرى، دكتر احمدجهان لتيبارى، دكتر داود پارساپژوه، دكتر سيد احمد ميرشكرايى، دكتر قنبر ابراهيمى، دكتر كاظم دوست‏حسينى، دكتر محمد طباطبايى، دكتر محمدحسين جزيره‏اى، دكتر عبدالرحمان حسين‏زاده، دكتر سيدضياءالدين حسينى، دكتر مهدى فائزى‏پور، دكتر ارسطو سعيد، دكتر نصرت‏ا... ساريخانى، جناب آقارفيعى و مهندس عليرضا پورممتاز.

    فراموشم نمى‏شود و از مهر ناب و همدلى‏هاى خواهران نيك‏انديش خويش و برادر عزيزم كه جملگى كيميايند و نيز مهربانى‏هاى ماندانا خاكى سپاسگزارم و از رفيقانه‏هاى عباس ملكى و راهنمايى‏هاى مترجم ممتاز، حسين بيدارمغز ممنونم.

    از خاطر نمى‏برم و پس از سپاس لطف و التفات مستدام حضرت حق، قدردان همراهى حس وجودِ هميشه عزيزى هستم كه اگر نبود شايد اين آغاز بى‏انجام بود و بس.

    اسماعيل حسن‏نايبى