امروز ده اردي بهشت روز خليج فارس بود و مراسم مختلفي در ايران برگزار شد. البته در طي هفته گذشته در جام باشگاههاي آسيا به ويژه در تقابل تيم هاي باشگاهي ايراني و عربي - به ويژه مس كرمان، سپاهان و ذوب اهن - نصب شعارها و بنر هاي تماشاگران ايراني در مورد نام خليج فارس و شعار دادن تماشاگران كرماني در بازي الهلال با مس در يادآورد اين نام تاريخي، با حساسيت طرف مقابل مواجه شد. ظاهرا ناظر بازي ذوب آهن ايراد گرفته بود كه چرا بنري با نام خليج فارس از سوي تماشاگران نصب شده و اين شعار را سياسي دانسته بود. به هر حال  نام اين درياي تاريخي - درياي پارس - مورد مناقشه از سوي بعضي همسايگان قرار گرفته و حتي در گوگل ارت و بعضي نمايشگرهاي اينترنتي ديگر و نقشه هاي جغرافيائي كه بعضا در غرب يا در منطقه چاپ مي شود، نام ديگري براي اين خليج - در كنار نام اصلي يا به جاي آن - ذكر مي كنند. در پرواز هاي خارجي كه از محدوده خليج فارس با خطوط هوايي  خارجي داشته ام ديده ام كه نام خليج - بدون پسوند و صفت و اضافه- روي نقشه هاي ديجيتال در نمايشگرهاي جي.پي.اس. داخل هماپيما در هنگام عبور هواپيما از روي اين دريا به نمايش در مي آيد. ذكر چند نكته در اين مورد ضروري است:

- در مورد مرجع تاريخي و مستندات معتبر براي نام خليج فارس و يا معادل هاي خارجي همين عبارت - در زبانهاي لاتين، يوناني، انگليسي، فرانسه، عربي و... - براي آن هيچ ترديدي وجود ندارد. نام دريا در منايع لاتين سينوس پرسيكوس و حتي در منابع عربي و اشعار شاعران عرب تا قبل از ناسيناليسم عربي در اوائل دهه پنجاه ميلادي، الخليج الفارسي ذكر شده است. از نظر تاريخي، به نظر مي رسد  ذكر نام ديگري براي خليج فارس  از محدوده زماني جنبش افسران عرب در مصر و ناصريسم در اوئل دهه پنجاه ميلادي مطرح شده است. در اين زمينه غير از ناميدن علني اين دريا با نامي اشتباه اول بار از سوي جمال عبدالناصر رئيس جمهور مصر منبع و مستند در دسترس ديگري نديده ام. البته در سالهاي اخير تقريبا اكثر كشورهاي عربي در نقشه هاي خود اين دريا را با نام جعلي ناميده و حتي در كشور هاي جنوب خليج فارس خيابانهايي را به نام جعلي در شهر هاي مهم خود ايجاد كرده و يا ناميده اند. به نظر مي رسد از اين جهت به ويژه كشورهاي تازه تاسيس در جنوب خليج فارس ، اصرار بر ناميدن دريا با نامي جعلي را به صورت مساله اي هويتي -ملي -براي خود در آورده اند.

- در اين زمينه و حساسيت بر روي نام و عبارت خليج فارس - و اصولا هر نوع نام و مساله هويتي ملي - تقريبا هيچ ايراني (با هر گرايش سياسي، ديني و قومي) نمي شناسيم كه  هم نظر با ساير هموطنان  و البته بسيار متعصب نباشد. البته اگر كسي در اين مورد و يا ساير مسائل ملي ما  حساسيت نداشته باشد، از نظر ساير هموطنان ( ايراني ) تلقي نمي شود. به قول مرحوم مهندس حامي ؛دل هر ايراني كه براي ايران نمي تپد، بهتر است نتپد!؛. نام درست خليج فارس  موضوعي است كه همه ايرانيان و البته بسياري از محققان و دانشمندان - مورخان و جغرافيدانان - منصف و باسواد، ترديدي در كاربرد نام درست آن از خود نشان نمي دهند. 

- در مسابقات ورزشي - كه نمونه هايي از آن در هفته گذشته رخ داد - اين موضوع دستمايه شعارها - به اصطلاح كركري حواندن هاي - تماشاگران قراگرفته كه نشان از احساسات مردم دارد و مشخص مي كند كه موضوع فقط مورد دقت متخصصان نيست بلكه همه مردم نسبت به اين موضوع حساسند.

- البته در همان كشورهايي كه نام خليج فارس را با نام جعلي و غلط مي نامند، در حدود بيست و پنج سال اخير توسعه اقتصادي زيادي رخ داده است. شهرهاي آباد و شيكي همچون دبي، ابوظبي، دوحه، منامه و كويت ايجاد شده كه البته براي بعضي از هموطنان ما - كه تمول مالي مناسب دارند و مقاصد گردشگري يا فرصتهاي شعلي ، تجاري و... را  در آن سوي خليج فارس و در همين شهرهاي ياد شده جستجو مي كنند - به عنوان شهرهاي مطلوب براي مسافرت، زندگي، سرمايه گذاري و ... در آمده است. اين موضوع البته عيبي ندارد، و اختيار هركس دست خودش است، ولي اي كاش مي شد بين آن تعصب هموطنان روي نام خليج فارس و مشاركتشان در رونق اقتصادي در آن سوي سواحل خليج فارس در شهرهايي كه خليج فارس را با نامي ديگر مي نامند ميشد نسبتي منطقي برقرار كرد. كاش تركيبي مناسب از تعصب ملي و فرصت  در شهرهاي شمال خليج فارس، اين هموطنان ما را به سرمايه گذاري در سواحل شمالي و جزاير ايراني خليج فارس ترغيب مي كرد.

- به نظرم بايد در تعصب و غيرت ملي - كه من نيز با ساير هموطنان در آن شريكم - دقت داشته باشيم كه به دام نژاد پرستي، شووينيم و توهين به ساير مردم و ملل - به ويژه اعراب - نيافتيم. تعصب و غير ملي را با گفتن حق و ايجاد فرصت و رونق و سرمايه گذاري در شهرهاي  شمال خليج فارس و ذكر مستدل  نام درست آن در همه جا و در مقابل همسايگان ناسپاس و تازه به دوران رسيده و كشورهاي تازه تاسيس بايد همراهي كرد. ولي توهين و تحقير ديگران و ساير ملل و همسايگان، كار درستي نيست و اي بسا دامي باشد كه برايمان گستره باشند. ما مردمي متمدنيم و خليج فارس هم همواره خليج فارس است و خواهد ماند. مجموع سواحل كل كشورهاي جنوبي -سرجمع - به طول سواحل ايراني خليج فارس - از نظر طول - نمي رسد. همچنين  تعداد و اهميت جزيره هاي ما در خليج فارس از هر كشور ديگري بيشتر است. هرچه كه بگويند و نام ديگر به كار برند اين اصول تاريخي، جغرافيايي و فرهنگي مسلم جا به جا نمي شود. ملت را هم با انتقال مردمان از ساير نقاط كره زمين به سوداي كار، رفاه و ... و ايجاد مزيت جمعيتي نمي توان هويت بخشيد، حتي اگر بتوان آمار را با دادن پاسپورت و شناسنامه از سوي  بعضي كشورهاي با سن كمتر از چهل سال در جنوب خليج فارس به بعضي مهاجران بالا برد.

- ولي ما نبايد بي كار باشيم. رونق اقتصادي و فرصت كاري در جنوب خليج فارس واقعيتي است كه اگر ما در تهران و شمال كشور به آن حساس نباشيم، مردم سواحل و شهرهاي استانهاي جنوبي با واقعيتي روزمره با آن مواجه هستند. توسعه اقتصادي، شهرسازي، سرمايه گذاري و  رونق شهرهاي جنوبي و جزاير ما ارزش راهبردي براي كشور ما دارد. بايد از نظر تمام استانداردهاي مدرن، سطح زندگي در سواحل جنوبي ما به بالاترين سطح برسد. نمي شود كه هموطن ما وقتي از فرودگاه ايراني در جنوب كشور سوار هماپيما شود، پس  از وارد به فرودگاه شهرهاي سواحل جنوبي حليج فارس،  مظاهر مدرن و تميزي و زيبايي در ساخت و ساز را متفاوت با شهرهاي خودمان بيابد. فرصت را بايد مغتنم بشماريم.

 

برگرفته از سایت شخصی دکتر مهدی زارع       www.mehdizare.ne